Amsterdam investeert in eerste 1000 dagen van kwetsbare kinderen

Op vrijdag 11 juni verscheen in het Amsterdams Dagblad een artikel over het Amsterdamse programma Gezonde & Kansrijke Start. Een brede samenwerking met onder meer ziekenhuizen, huisartsen, zorgverzekeraars, verloskundigen en wijkteams moet ervoor zorgen dat Amsterdamse ouders nog voor de conceptie goede voorlichting, zorg en ondersteuning krijgen. Het programma voorziet wel in het starten van groepsgewijze jeugdgezondheidszorg (Centering Ouderschap) in de relatief kwetsbare wijken van de stad, maar helaas niet in CenteringZorg gedurende de eerste 1000 dagen.  

Van de 12.500 Amsterdammertjes die jaarlijks worden geboren, krijgt een deel geen goede start in het leven door onder andere huiselijk geweld, armoede, een ongezonde leefstijl of psychische problemen van de ouders, vermeldt het Amsterdams Dagblad. Van de pasgeborenen in Amsterdam heeft 1,7 procent een lage ‘apgarscore’ (de eerste test na de geboorte op een gezonde ademhaling, hartslag, reactie, etc.). In kwetsbare wijken in Nieuw-West, Zuidoost en Noord is de kans op ziekte en sterfte rondom de geboorte fors hoger dan het landelijk gemiddelde. In deze stadsdelen overlijden respectievelijk 7, 10,5 en 5,5 kinderen per 1.000 geboorten, ten opzichte van een landelijk gemiddelde van 4,5. 

Het programma Gezonde & Kansrijke Start 

De gemeente maakt in 2021 en 2022 870.000 euro vrij voor het programma Gezonde & Kansrijke Start. Hiermee treft Amsterdam de komende jaren, samen met alle betrokken partijen, extra maatregelen om kwetsbare kinderen een meer kansrijke start te bieden en de gezondheidsverschillen te verkleinen. Zo krijgen zwangere vrouwen in Nieuw-West, Zuidoost en Noord een prenataal contactmoment met de jeugdverpleegkundige. Hulpvragen worden hierdoor eerder herkend en de juiste hulp kan snel worden georganiseerd. Aanstaande ouders in kwetsbare omstandigheden worden daarnaast begeleid en ondersteund door getrainde vrijwilligers uit de wijk, bijvoorbeeld bij vragen over gezonde voeding en beweging of het vinden van de juiste hulp. Ook worden spreekuren over seksualiteit en kinderwensen in de wijken uitgebreid en worden op meer plekken laagdrempelige inloopspreekuren georganiseerd, met onder meer een lactatiekundige, babymassage en advies op het gebied van opvoeding en financiën. 

Gemiste kans 

“Dat de Amsterdamse aanpak niet voorziet in het aanbieden van groepsgewijze CenteringZorg aan zwangeren is een gemiste kans”, zegt Katja van Groesen, voorzitter Stichting Centering. “Uit zowel nationaal als internationaal onderzoek blijkt het positieve effect van deze zorg op de gezondheid van moeder en kind, vooral bij vrouwen met een lage sociaaleconomische status. Groepsgewijze zorg op basis van het Centering-model leidt bij zwangeren en jonge gezinnen tot meer reflectie, bewustwording, empowerment, veerkracht en sociale support. Ook de economische evaluatie (TNO, 2021) laat zien dat CenteringZorg leidt tot beter gezondheidsgedrag waardoor zorgkosten in de toekomst worden bespaard.” 

Wel Centering voor jonge ouders, maar niet voor zwangeren…

De Amsterdamse aanpak voorziet wel in de start van zes Centering Ouderschap-groepen in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord: groepsbijeenkomsten over opvoedkundige onderwerpen gecombineerd met de reguliere gezondheidscontroles in het eerste jaar. “Zo worden ouders met elkaar in contact gebracht, zodat ze ervaringen kunnen uitwisselen en elkaar kunnen ondersteunen”, aldus het Amsterdams Dagblad. Van Groesen: “Wij zien dat veel gemeenten nu inzetten op het aanbieden van CenteringOuderschap (ook wel Centering Parenting genoemd), in het kader van het Actieprogramma Kansrijke Start. Dat is een goede ontwikkeling, maar het is erg jammer dat gemeenten zich niet hard maken voor het aanbieden van CenteringZorg in de eerste 1000 dagen en dus óók aan zwangeren.” 

Een keuze op basis van hoe de zorg gefinancierd wordt

Die keuze heeft vooral te maken met hoe de zorg gefinancierd wordt: “Gemeenten gaan namelijk wel over de financiering van jeugdgezondheidszorg, maar niet over de financiering van verloskundige zorg, want die verloopt via zorgverzekeraars. Het is jammer dat Kansrijke Start hierdoor niet leidt tot meer verloskundige praktijken die CenteringZorg aanbieden, want daardoor wordt een belangrijke schakel gemist. Niet voor niets is de toename van CenteringZwangerschap (CenteringPregnancy) wel een indicator van het landelijke Actieprorgamma Kansrijke Start. Het is bovendien een stuk makkelijker voor de jeugdgezondheidszorg om de groepen vol te krijgen als in de wijk ook Centering Zwangerschapgroepen worden aangeboden. Ouders zijn dan meestal al enthousiast en willen graag dóór. Wij roepen gemeenten op om samen met zorgverzekeraars vorm te geven aan CenteringZorg in de gehele eerste 1000 dagen.” 

Bron: AmsterdamsDagblad.nl ‘Amsterdam investeert in eerste 1000 dagen van kwetsbare kinderen’ 

“Wij roepen gemeenten op om samen met zorgverzekeraars vorm te geven aan CenteringZorg in de gehele eerste 1000 dagen.” – Katja van Groesen, voorzitter Stichting Centering Nederland 

Bericht delen: